Duizeligheid
Vertigo
BPPV
Terug balans vinden in je dagelijks leven.
Duizeligheid kan bijzonder ingrijpend zijn. Plots lijkt de wereld te draaien, rechtstaan voelt onzeker en zelfs eenvoudige bewegingen kunnen een aanval uitlokken. Het goede nieuws: de meeste vormen van draaiduizeligheid zijn goedaardig én goed behandelbaar.
​
Een van de meest voorkomende oorzaken is BPPV (Benigne Paroxismale Positievertigo). Daarnaast kunnen ook nekproblemen duizeligheid veroorzaken. Als kinesitherapeut kijken we samen met jou welke vorm aanwezig is en hoe we dit het beste aanpakken.
​
Balans is geen toeval. Het is een samenspel tussen lichaam, zintuigen en beweging.
Wat is BPPV?
BPPV is een evenwichtsaandoening van het binnenoor waarbij korte, intense periodes van draaiduizeligheid optreden bij specifieke hoofdbewegingen.
De naam verklapt het al een beetje:
-
Benigne – goedaardig, veroorzaakt geen blijvende schade
-
Paroxysmaal – plots opkomend én kortdurend
-
Positioneel – uitgelokt door bepaalde houdingen of bewegingen van het hoofd
​
Wat gebeurt er precies in het binnenoor?
Ons evenwichtsorgaan bevat kleine kristalletjes (otoconiën) die normaal in een bepaald deel van het oor blijven. Soms verplaatsen ze zich naar de halfcirkelvormige kanalen, meestal naar het posterior (achterste) kanaal.
​
Wanneer je beweegt, veroorzaken deze kristalletjes een abnormale vloeistofstroming, waardoor je brein een verkeerde boodschap krijgt. Het gevolg hiervan is de duizeligheid die je ervaart.
Typische symptomen van BPPV:
-
Korte maar felle draaiduizeligheid bij:
-
gaan liggen
-
omrollen in bed
-
rechtkomen
-
omhoog of omlaag kijken
-
-
Misselijkheid, soms braken
-
Onzeker of licht onevenwichtig gevoel tussen aanvallen
-
Geen gehoorverlies of oorsuizen (dat hoort niet bij BPPV)
​
Duizeligheid door BPPV voelt heftig, maar is meestal heel goed te behandelen.
Hoe stelt jouw kinesitherapeut de diagnose?
Wij zijn opgeleid om specifieke provocatietesten uit te voeren die duizeligheid uitlokken en het kanaal identificeren waar de kristalletjes zich bevinden.
De belangrijkste testen zijn:
-
Dix-Hallpike test
Voor het posterior kanaal, de meest voorkomende vorm. -
Supine Roll test
Voor BPPV van het horizontale kanaal.
​
Een test is positief wanneer:
-
je duizeligheid voelt, én
-
er nystagmus zichtbaar is (typische snelle oogbewegingen)
​
Tegelijk is het essentieel om andere oorzaken van duizeligheid uit te sluiten wanneer de klachten niet passen bij het klassieke patroon.
De behandeling van BPPV: de kristalletjes terug op hun plaats.
Het doel van de behandeling is eenvoudig maar krachtig: de losse otoconiën terugbrengen naar het utrikul, waar ze geen klachten meer geven.
Dit gebeurt via specifieke manoeuvres.
De meest gebruikte manoeuvres zijn:
-
Epley-manoeuvre (posterieure kanaal)
-
Een reeks nauwkeurige hoofd- en lichaamshoudingen
-
Vaak al effect na 1–3 sessies
-
-
Semont-manoeuvre
-
Alternatief wanneer Epley minder goed verdragen wordt
-
-
Lempert- of “Barbecue roll”-manoeuvre
-
Voor horizontale kanaal BPPV
-
​
We geven ook steeds aanvullende begeleiding:
-
Tijdelijk vermijden van plotse hoofdbewegingen
-
Uitleg over herval en wat te doen bij nieuwe aanvallen
-
Thuisoefeningen bij herval (indien veilig en correct aangeleerd)
-
Evenwichtsoefeningen wanneer instabiliteit blijft bestaan
​
​
De prognose van BPPV is erg gunstig:
80–90% van de mensen ervaart snelle verbetering na de juiste manoeuvre.
Soms zijn meerdere sessies nodig.
Bij 15–30% kan BPPV terugkomen (meestal binnen het eerste jaar), maar een herbehandeling werkt doorgaans opnieuw zeer goed.
​
BPPV voelt heftig, maar met de juiste behandeling sta je snel terug stevig op je benen.
Vertigo door nekproblemen (cervicogene duizeligheid).
Niet alle duizeligheid komt uit het binnenoor. Soms is de nek de boosdoener. Onze nek bevat belangrijke sensoren die informatie doorsturen naar het evenwichtsorgaan en de hersenen. Als deze informatie verstoord raakt, kan duizeligheid ontstaan. Dit noemen we cervicogene duizeligheid.
​
Een belangrijk onderscheid:
-
Cervicogene duizeligheid ontstaat door problemen in nekspieren, nekgewrichten of houding.
-
Niét door losliggende kristallen of binnenooraandoeningen.
-
Andere oorzaken (BPPV, neurologisch, cardiovasculair) moeten eerst uitgesloten worden.
Symptomen van cervicogene duizeligheid
Duizeligheid of licht gevoel in het hoofd bij nekbeweging
-
Nekpijn, stijfheid of spanning
-
Soms hoofdpijn, misselijkheid of evenwichtsproblemen
-
Klachten verergeren bij bepaalde houdingen
​
Wat de nek voelt, beïnvloedt jouw evenwicht.
Diagnose door jouw kinesitherapeut
Een kinesitherapeut onderzoekt:
-
de relatie tussen nekbeweging en duizeligheid
-
de beweeglijkheid van wervels en spieren
-
houding en spierspanning
-
balans en coördinatie
-
eventuele alarmsignalen die doorverwijzing vereisen
De behandeling van cervicogene duizeligheid.
Doelen:
-
Nekpijn en spierspanning verminderen
-
Nekmobiliteit verbeteren
-
Houding optimaliseren
-
Evenwicht en stabiliteit herstellen
-
Duizeligheid geleidelijk laten afnemen
​
Mogelijke interventies:
-
Mobilisaties van nekwervels
-
Gerichte stabilisatie- en versterkingsoefeningen
-
Oefeningen voor schouders en bovenrug
-
Correctie van zithouding en ergonomie
-
Evenwichtsoefeningen en proprioceptietraining
De behandeling wordt steeds individueel afgestemd. Vaak verbetert zowel de nekpijn als de duizeligheid samen.
Prognose:
Veel patiënten ervaren duidelijke verbetering wanneer nekfunctie en houding verbeteren. Het herstel kan gradueel verlopen, maar met consistente oefeningen neemt de duizeligheid meestal sterk af.
